የኦላ ኢነርጂ እና የቶታል ኢነርጂ የግዢ ስምምነት ታገደ

የኦላ ኢነርጂ እና የቶታል ኢነርጂ ማርኬቲንግ ኢትዮጵያ የግዢ ስምምነት በኢትዮጵያ የነዳጅ ማደያ ገበያ ላይ ከፍተኛ የሞኖፖል አደጋ ሊፈጥር ይችላል በሚል ስጋት በቁጥጥር ባለስልጣናት መታገዱ ተገለጸ።


የኢትዮጵያ ንግድ ውድድርና የተጠቃሚዎች ጥበቃ ባለስልጣን ሁለቱ ዓለም አቀፍ የኢነርጂ ድርጅቶች በፓሪስ ያደረጉትን የዚህ ግዙፍ ስምምነት የማጽደቅ ሂደት በጊዜያዊነት ማራዘሙን ከጉዳዩ ጋር ቅርበት ያላቸው ግለሰቦች ገልጸዋል።

እገዳው የተጣለው የታቀደው ውህደት የሀገሪቱን የነዳጅ ችርቻሮ ገበያ ግማሽ ያህል ድርሻ በአንድ ኩባንያ እጅ ብቻ እንዲገባ በማድረግ ገበያውን ሊቆጣጠር ይችላል በሚል ስጋት ነው።


የቁጥጥር አካላት እንደሚሉት ድርጅቱ ወደፊት በሂደት ስራውን ቢቀንስ ወይም ከገበያው ሙሉ በሙሉ ቢወጣ በሀገሪቱ የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ መዋቅራዊ ቀውስ ሊያስከትል እንደሚችል ታይቷል።

ባለፈው ሰኔ መጨረሻ ላይ በፓሪስ በተፈረመው በዚህ ስምምነት መሰረት በሊቢያ መንግስት የኢንቨስትመንት ተቋማት የሚደገፈው የፓን-አፍሪካዊው የነዳጅ ችርቻሮ ድርጅት ኦላ ኢነርጂ፤ የፈረንሳይ ኩባንያ የሆነውን የቶታል ኢነርጂ የኢትዮጵያ ንብረቶች ሙሉ በሙሉ እንዲረከብ ተስማምቷል።


ይህ ስምምነት በዋና ዋና ከተሞች የሚገኙ ከ120 በላይ የነዳጅ ማደያዎች በዱኬም የሚገኝ ትልቅ የነዳጅ ማከማቻ ተርሚናል፣ በቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የሚከናወኑ የጄት ነዳጅ ስራዎች፣ የቅባት እቃዎች ንግድ፣ የዲጂታል ክፍያ ስርዓቶች እና የሎጂስቲክስ መሠረተ ልማቶችን ያካትታል።

ይህ የባለቤትነት ዝውውር የፈረንሳይ ኩባንያ የሆነው ቶታል ኢነርጂ ከሰባ አመታት በላይ በኢትዮጵያ የቆየውን የሰዎች ታሪክ እና የንግድ ቆይታ የሚያበቃ ሲሆን ግዢው ሙሉ በሙሉ ከተፈጸመ የኦላ ኢነርጂ ድርጅት በአሁኑ ወቅት ትልቁን ድርሻ ከያዘው የብሔራዊ ነዳጅ ኩባንያ (NOC) በላይ ትልቅ የገበያ ተጫዋች በመሆን ገበያውን የሚቆጣጠርበትን እድል ይፈጥራል።

የኢትዮጵያ ፔትሮሊየም እና ኢነርጂ ባለስልጣን የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር ወ/ሮ በቀለች ኩማ የንግድ ዝውውሩ እና የውህደት ሂደቱ በአጭር ጊዜ ሊጠናቀቅ እንደማይችል ገልጸዋል። ውህደቱ የሞኖፖል ስጋት መፍጠሩን ወይም አለመፍጠሩን ለመገምገም ጥብቅ የህግ ማዕቀፎች እንዳሉበት አብራርተዋል።

ግዢው በኢትዮጵያ የንግድ ውድድርና ተጠቃሚዎች ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 813/2013 እና በውህደት መመሪያ ቁጥር 1/2016 መሰረት ጥልቅ ምርመራ የሚደረግበት ሲሆን የነዳጅ ገበያው ከውጭ ምንዛሪ እጥረት እና ከከፍተኛ አስመጪ ወጪዎች ጋር በተያያዘ በከባድ ጫና ውስጥ ባለበት በዚህ ወቅት የዚህ ድርድር የመጨረሻ ውሳኔ በጉጉት እየተጠበቀ ይገኛል።