የኢትዮጵያ የገንዘብ ሚኒስቴር ላለፉት ዓመታት ሲወያይበት የቆየውን የ1 ቢሊዮን ዶላር የዩሮቦንድ ዕዳ እንደገና ለማዋቀር ከዋና ዋና የቦንድ ባለቤቶች ጋር የመጀመሪያ ደረጃ ስምምነት ላይ መድረሱን በይፋ አረጋግጧል።
ይህ ስምምነት ሀገሪቱ በውጭ ዕዳ ግዴታዎቿ ላይ ተጥሎባት የነበረውን ጫና በማቃለል በዓለም አቀፍ የፋይናንስ ገበያ ውስጥ ያላትን ተዓማኒነት ለመመለስ እና የኢኮኖሚ መረጋጋትን ለማረጋገጥ ለምታደርገው ጥረት ወሳኝ ምዕራፍ ነው።
የፋይናንስ ተንታኞች ይህንን ክንውን ኢትዮጵያ ከዕዳ ቀውስ ለመውጣት እየተራመደች ያለችበት አቅጣጫ በማንሳት አዎንታዊ ግምገማ ሰጥተውበታል።
እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በታህሳስ 2023 የ33 ሚሊዮን ዶላር የወለድ ክፍያ ሳትከፍል በመቅረቷ ምክንያት ኢትዮጵያ በውጭ ዕዳ ግዴታዋ ላይ ኪሳራ አጋጥሟት ነበር።
ይህ ክስተት ሀገሪቱን ከዛምቢያ እና ከጋና በመቀጠል በሶስት ዓመታት ውስጥ የውጭ ዕዳዋን መክፈል የተሳናት ሶስተኛዋ ሀገር አድርጓታል።
ከዚያን ጊዜ ወዲህ ከግል ባለሀብቶች እንደ ቻይና እና ፈረንሳይ ካሉ በሁለትዮሽ አበዳሪዎች እና እንደ ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ባሉ ሁለገብ ተቋማት መካከል ሲካሄድ የነበረው ውስብስብ የድርድር ሂደት በተለይም የጂ-20 የጋራ ማዕቀፍ አሰራርን ተከትሎ በተፈጠሩ የኢኮኖሚ ዘላቂነት አለመግባባቶች ምክንያት ሲጓተት ቆይቷል።
በአዲሱ ስምምነት መሰረት ኢትዮጵያ አሁን ያለውን የ1 ቢሊዮን ዶላር ቦንድ በመተካት 880 ሚሊዮን ዶላር የሚጠጋ አዲስ ቦንድ የምታወጣ ሲሆን፤ ይህም እስከ ሐምሌ 2029 ድረስ የሚቆይ እና በ6.15 በመቶ የወለድ መጠን የሚተዳደር ይሆናል።
መንግስት በተጨማሪም እስካሁን ያልተከፈሉ ሶስት የወለድ ክፍያዎችን (99.375 ሚሊዮን ዶላር) ከነማበረታቻ ክፍያው ለመሸፈን ቃል ገብቷል።
በስምምነቱ ውስጥ የተካተተው የሚባለው አዲስ የመዋቅር አካል ባለሃብቶቹ ወደፊት በሚወጣ እስከ 1 ቢሊዮን ዶላር የሚደርስ አዲስ የኢትዮጵያ ቦንድ ላይ የመሳተፍ መብት የሚሰጥ ሲሆን፤ ኢትዮጵያ ይህንን መብት በ90 ሚሊዮን ዶላር ጣሪያ በገንዘብ ክፍያ የመተካት አማራጭ አላት።
የዓለም የገንዘብ ድርጅት የተደረሰው ስምምነት የኢትዮጵያን የዕዳ ዘላቂነት ግቦች የሚያሟላ መሆኑን ሲያረጋግጥ የቻይና እና ፈረንሳይን ጨምሮ የኦፊሴላዊ አበዳሪዎች ኮሚቴ ሰብሳቢዎች በስምምነቱ ላይ ምንም አይነት ተቃውሞ እንደሌላቸው አስታውቀዋል።
ይህ ውጤት በጥር እና ግንቦት ወር የተደረጉ የቀድሞ ድርድር ሙከራዎች በተለያዩ ምክንያቶች ሳይሳካላቸው መቅረታቸውን ተከትሎ በኢትዮጵያ እና በተለያዩ አበዳሪዎቿ መካከል የተፈጠረውን የመግባባት ሂደት የሚያሳይ ነው።
የኢትዮጵያ ቦንዶችን በ45 በመቶ የሚወክለው የባለሃብቶች ኮሚቴ ይህንን ስምምነት በቅርቡ በመደበኛ የቦንድ ልውውጥ ለማጠናቀቅ እየሰራ ነው።
የገበያ ተንታኞች እንደሚጠቁሙት የኢትዮጵያ ቦንድ ዋጋ ከ2 ሳንቲም በላይ በማደግ 107.625 ሳንቲም መድረሱ ባለሃብቶች ለኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ያላቸው እምነት እየጨመረ መምጣቱን ያሳያል።
ሆኖም የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ስምምነቱ አዎንታዊ ቢሆንም በስራ ላይ የሚውሉ የትግበራ ስጋቶች እና የገበያ ተግዳሮቶች ሊኖሩ ስለሚችሉ መንግስት እቅዱን በጥንቃቄ እና በክትትል መተግበር እንደሚኖርበት አስታውቀዋል።
